Op 9 maart 2026 deelden vier lidorganisaties hun werkwijze: van een Brabants theehuisje in het groen tot een ouderschapspoli in Delfland. Laat je inspireren door deze praktijkvoorbeelden.
Opname terugkijken kan hier: https://vimeo.com/1183441473
GROEN: jeugdhulp zonder wachtlijst
‘Wie het kind wil helpen moet het gezin in beeld houden’
Dide Hoop. Expertisecentrum GROEN
|
‘Als je echt samenwerkt, en denkt vanuit relaties, kun je kinderen sneller helpen. Daar geloven wij echt in’ aldus directeur Dide Hoop van Expertisecentrum GROEN. Haar team bouwde de afgelopen vier jaar aan een ‘ecosysteem’ bestaande uit gemeenten, huisartsen, ggz, ggd, scholen, jeugdzorg en maatschappelijke opvang. Het systeem deelt dezelfde grondhouding, steeds kijkend: wat heeft dit kind nodig en wie kan dit bieden?
GROEN richt zich op jeugd in de leeftijd van 4 tot 27 jaar en hun gezinnen, en biedt gespecialiseerde ondersteuning: behandeling, begeleiding en preventie in een geïntegreerd aanbod. Klinische ruimtes kent GROEN niet. Wel houten units, tuinen en theehuisjes, midden in het groen.
En hoewel het bijna ongeloofwaardig klinkt, kent GROEN geen wachtlijsten. In 2025 deden 711 jeugdigen een beroep op GROEN. De gemiddelde doorlooptijd bedraagt 23,6 weken, tegenover twee jaar, of langer, in de reguliere keten. '86% van de trajecten is na wederzijds overleg goed afgesloten,' aldus Dide. Ouders nemen deel aan groepsprogramma’s en activiteiten, naast de individuele gesprekken. Na afsluiting van het dossier blijven ouders en kinderen welkom in de tuin. ‘De grens laten vervagen tussen zorg en gemeenschap, daar werken wij bewust aan.’
Accare: wachttijd actief overbruggen
Kinder- en Jeugdpsychiatrie Accare worstelde in 2022 met wachttijden. Het organiseren van een snelle online kennismaking, direct na aanmelding, is een geslaagd experiment gebleken. Kinderen en gezinnen krijgen een uitnodiging voor een kort, breed en inventariserend gesprek. Een gesprek dat behalve klachten, ook andere levensdomeinen aanstipt. Daarna wordt de wachttijd actief overbrugt door alternatieve zorg en begeleiding. ‘Een Brede Blik vanaf de Start’, noemen wij dat’, aldus Marike Serra, teamleider kwaliteit en zorgontwikkeling. De gezinnen waarderen dit snelle contact met een 8,6 gemiddeld. Inmiddels kiest 14,4% voor deze ‘wachtlijstinterventie’.
Ook belangrijk: de praktijk bepaalt de route. Oftewel, de gezinnen bepalen welke hulp ingezet wordt. Want, zo stelt Marike: ‘Wat we vaak zagen is dat mensen een ggz-traject starten, en dat hulpverleners uit de omgeving pas veel later aansluiten. Dat wil je niet. Je wilt vanaf de start samen optrekken, elkaar versterken.' Inmiddels bouwt Accare deze werkwijze uit naar de hele organisatie.
Dimence Groep: probleemoverdracht voorkomen
Klinisch psycholoog Marieke Goossens sprak namens de Dimence Groep. Haar boodschap was helder: psychische problemen bestaan niet in isolatie, maar zijn onderdeel van een context. ‘Maar, zorg is van oudsher georganiseerd rondom een individu.' Een verschuiving is nodig: van individueel naar contextueel behandelen.
Een gezamenlijk multidisciplinair overleg, die volwassen- en jeugd-ggz samenbrengt, is het vertrekpunt. Dat overleg brengt de perspectieven van alle gezinsleden samen: de ouder die in behandeling is, het kind wat begeleiding krijgt en de context eromheen zoals school, familie, buurt. Probleemoverdracht tussen generaties voorkomen, dat is het doel. Een recente organisatie-verandering, de Dimence-teams werken nu in regioclusters, vergemakkelijkt de ontmoeting en samenwerking tussen collega’s. Het geeft de verschuiving een boost.
Marieke benadrukte dat maatwerk en flexibiliteit belangrijke succesfactoren zijn: 'Het multidisciplinair overleg is de plek voor reflectie en afstemming. Geen zorg overnemen, maar samen kijken en besluiten wat nodig is.’
Ouderschapspoli Delfland: lage uitval, hoge tevredenheid
‘Wat staat ouderschap in de weg waardoor het lastig is aan te sluiten bij het kind? Daar krijgen ouders hulp bij’
Anne Rous & Inge Bramsen
GGZ-Delfland
|
Anne Rous en Inge Bramsen, werkzaam bij GGZ Delfland presenteerden de Ouderschapspoli. Dit is een kortdurend, individueel behandelaanbod voor ouders wiens kinderen behandeling krijgen op de jeugdafdeling. Zo’n integraal aanbod ontbrak, waardoor de jeugdbehandelingen soms stokten, bemerkten de jeugdbehandelaren. De ouderschapspoli vult precies dat gat. Een systemische visie, uitgaand van de vraag wat het kind van de ouder nodig heeft, is het vertrekpunt, wetend dat kindproblematiek beïnvloedt kan worden door ouderproblematiek.
Dit aanbod kon, vanwege de kloof tussen jeugd en volwassen GGZ, niet altijd geboden worden binnen bestaande mogelijkheden. Een multidisciplinair overleg tussen kindbehandelaar en de ouderbehandelaar bleek noodzakelijk. Daar vindt afstemming plaats en worden doelen gezamenlijk geformuleerd. 'Als ik aan dit radartje draai bij de ouder, wat doet dat met de andere gezinsleden? Dat is altijd de centrale vraag.’
Sinds 2020 zijn via deze ouderschapspoli ruim 150 gezinnen geholpen. Met lage uitval en hoge tevredenheid als resultaat. De hulpvragen zijn breed: denk aan emotionele beschikbaarheid, minder overbeschermend zijn, ontspanning in het gezin of het versterken van coping bij de ouder. Het blijkt vaak nodig om traumatische ervaringen te verwerken of gemiste behoeften te helen. EMDR, schematherapie, cognitieve gedragstherapie en rouwverwerking zijn enkele inzetbare interventies.
Het doorverwijzen van ouders naar gespecialiseerde ggz voor volwassenen is uitdagend. Momenteel is deze zorg alleen toegankelijk voor ouders die een kind in behandeling hebben bij de afdeling jeugd van GGZ-Delfland. Er wordt nagedacht over het aanbieden van een team-overstijgende groep voor ouders. Ook is er de wens verder onderzoek te doen om het (systemische) effect van de poli te meten.
Gedeelde ambitie: durven samenwerken
Wie gezinsgericht werkt, doorbreekt schotten. Schotten tussen jeugd en volwassenen, tussen behandeling en preventie en tussen ggz en het sociaal domein. ‘Durven samenwerken, dat vraagt lef.’ Zeker wanneer verschillende disciplines een andere taal spreken. ‘Blijf elkaar opzoeken, ook buiten de eigen organisatie.’ Nellieke de Koning (bestuurder Level en voorzitter Waardenetwerk Gezond Opgroeien) en Fred Paling (bestuurder GGZ inGeest en voorzitter Waardenetwerk Volwaardig Burgerschap) hopen dat dit soort netwerkoverstijgende bijeenkomsten vaker plaatsvinden. ‘Niet binnen eigen hokjes, maar dwars er doorheen.’ Samengevat: gezinsgericht werken begint met elkaar vinden. En met ruim zeventig deelnemers in deze sessie blijkt die behoefte sterk.
Meer weten?
De Community Gezond Opgroeien (Gezond opgroeien | de GGZ Community) en de ggz-community Volwaardig Burgerschap (Volwaardig burgerschap | de GGZ Community) zijn plekken waar professionals uit ggz, jeugdhulp en sociaal domein elkaar vinden, vragen stellen en leren. Praktijkvoorbeelden en een opname van deze, en andere bijeenkomsten, vind je hier terug.
Deelnemende organisaties
- Expertisecentrum GROEN onderdeel van Reinier van Arkel, actief in Noordoost-Brabant www.expertisecentrumgroen.nl
- Accare Kinder- en Jeugdpsychiatrie: www.accare.nl
- Dimence Groep: www.dimencegroep.nl
- GGZ Delfland: www.ggz-delfland.nl
Presentaties
Dide Hoop: https://prezi.com/view/AIyePPruxBc6YWMQMnuo/?referral_token=8JhetPlnB3FN
Overige presentaties toegevoegd.