De herziene handreiking Landelijke toegankelijkheid beschermd wonen (maart 2026) geeft gemeenten meer duidelijkheid en houvast bij het beoordelen van aanvragen voor beschermd wonen, ook wanneer een inwoner ondersteuning zoekt buiten de eigen regio. Sinds de invoering van de Wmo 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor beschermd wonen. In de praktijk bleek echter dat verschillen in uitvoering en onduidelijkheid over verantwoordelijkheden konden leiden tot vertraging of onnodige doorverwijzingen.
Met deze herziening wordt ingezet op meer eenduidigheid en samenwerking. Uitgangspunt blijft dat iedere inwoner zich bij elke gemeente kan melden voor beschermd wonen. De gemeente waar de inwoner aanklopt, is verantwoordelijk voor een zorgvuldig onderzoek en een passende beslissing. Daarbij wordt nadrukkelijk gekeken naar wat voor de inwoner het beste werkt: herstelmogelijkheden, veiligheid, continuïteit van zorg en de rol van het sociale netwerk.
De handreiking onderstreept het belang van goede afstemming tussen gemeenten. Samenwerking tussen de gemeente van aanmelding en de gemeente van herkomst is essentieel om tot een oplossing te komen die aansluit bij de behoeften van de inwoner. Dit helpt voorkomen dat mensen tussen wal en schip raken en draagt bij aan tijdige toegang tot passende ondersteuning.
Daarnaast biedt de handreiking praktische beleidsregels die gemeenten ondersteunen bij een consistente uitvoering. Dit verkleint verschillen tussen regio’s en zorgt voor meer voorspelbaarheid voor inwoners en professionals.
Aanvullend worden, in samenwerking met betrokken partijen, nadere afspraken verkend over de aansluiting tussen de forensische zorg en Wmo beschermd wonen, in opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Daarnaast wordt later dit jaar een geactualiseerde handreiking voor de landelijke toegankelijkheid van de maatschappelijke opvang verwacht.
De kern van de herziening is helder: passende zorg op de juiste plek, zonder onnodige drempels. Door gemeenten beter te ondersteunen in hun rol en samenwerking te versterken, wordt de landelijke toegankelijkheid van beschermd wonen verder verbeterd.
De handreiking is bij dit artikel gevoegd als bijlage en te vinden via deze link.