Kamerleden gingen in gesprek met de minister van Justitie en Veiligheid, de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en twee ministers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (voor langdurige zorg en ggz) over de aanpak van deze complexe problematiek.
Voorafgaand aan het debat bracht de Nederlandse ggz een duidelijke boodschap in: versterk de landelijke regie, borg bemoeizorg in het hele land en zorg voor structurele financiering van de levensloopaanpak. Deze punten kwamen nadrukkelijk terug in het debat.
Brede zorgen over regie en versnippering
In het debat klonk brede zorg over de aanpak van verward/onbegrepen gedrag. Verantwoordelijkheden zijn versnipperd over meerdere ministeries, waardoor sturing in de uitvoering onder druk staat. De vraag wie de regie heeft kwam herhaaldelijk terug.
Ook werd gewezen op de groeiende druk op politie en gemeenten. De politie wordt in de praktijk regelmatig als vangnet ingezet, terwijl dat niet de bedoeling is.
De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties erkende deze knelpunten en benadrukte dat sterkere landelijke regie nodig is. Het kabinet gaat de voortgang structureel monitoren: jaarlijks via een integrale rapportage en halfjaarlijks op vier prioritaire thema’s: (1) wonen en passende zorgplekken, (2) gegevensuitwisseling, (3) regie en (4) structurele financiering.
Landelijke regie op wonen en voldoende plekken
Een belangrijk thema was het tekort aan passende woonplekken voor mensen met verward/onbegrepen gedrag. Er werd opgeroepen tot meer landelijke regie op de realisatie van woonvoorzieningen, zoals beschermd wonen en Skaeve Huse.
Binnen het rijksbeleid voor volkshuisvesting wordt gewerkt aan meer sturing op voldoende passende woonplekken, inclusief tijdelijke en creatieve oplossingen op beschikbare locaties.
Bemoeizorg moet overal beschikbaar zijn
Het belang van bemoeizorg kwam nadrukkelijk aan bod. Deze vorm van zorg is niet overal voldoende beschikbaar, terwijl die juist kan helpen om escalaties en crisissituaties te voorkomen.
Er wordt gewerkt aan versterking en betere borging van bemoeizorg, onder meer via wetgeving en nadere uitwerking van de kaders.
Structurele financiering levensloopaanpak blijft knelpunt
In het debat werd benadrukt dat structurele financiering voor de levensloopaanpak nog ontbreekt, terwijl deze aanpak essentieel is voor mensen met complexe en langdurige problematiek.
Er is nog geen structurele oplossing. Later dit jaar volgt besluitvorming over de verdere inrichting en financiering.
Gegevensdeling en samenwerking
Gegevensdeling tussen zorg- en veiligheidsdomein werd genoemd als belangrijke randvoorwaarde om escalaties te voorkomen. Tegelijkertijd ervaren professionals nog belemmeringen in wet- en regelgeving.
Het kabinet heeft aangegeven dit onderwerp verder uit te werken en hierover in de zomer nadere stappen te presenteren.
Toezeggingen en vervolg
Aan het einde van het debat is een tweeminutendebat aangevraagd door PRO, waarin moties kunnen worden ingediend. Dit wordt later verder uitgewerkt in het verslag.
Daarnaast zijn de volgende toezeggingen gedaan:
- Voor de zomer volgt een rapportage op vier prioritaire thema’s. Deze thema's worden halfjaarlijks gemonitord.
- Jaarlijks komt er een integrale voortgangsrapportage over de aanpak van verward/onbegrepen gedrag op alle aanbevelingen
- De Kamer wordt geïnformeerd over de verdere uitwerking van bemoeizorg
- Voor de zomer volgt een brief over pilots en de aanpak van ggz-wonen