In het debat stonden de problemen en hersteloperatie centraal rondom de WIA en WAJONG. Het gaat dan om problemen in kwaliteit en achterstanden in beoordelingen. De UWV Hersteloperatie is een grote actie om fouten in de berekening van WIA-uitkeringen tussen 2020 en 2024 te herstellen, waarbij ongeveer 43.000 dossiers handmatig worden gecontroleerd.
Kamerleden en de minister maakten steeds scherp onderscheid tussen zaken die nú aangepast moeten worden, en een stelselwijziging en acties meer op langere termijn.
Stelsel, IBO en brief
De Nederlandse ggz is blij dat de overheid het WIA stelstel wil aanpassen. Fundamentele keuzes daarover zijn niet aan het demissionaire kabinet, maar aan een nieuw kabinet. Wij zien ook dat het huidige stelstel complex is en de uitvoering daarvan onder druk staat. Patijn (GL-PvdA) ziet een stelselwijziging gekoppeld aan bezuinigingen juist als risico.
Veel van de zorgen die de Nederlandse ggz, MIND en Valente hebben vanuit het Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) WIA en het OCTAS-rapport gaan over fundamentele keuzes en stelselwijzigingen. Die keuzes uit het IBO en OCTAS-rapport kwamen minder aan bod tijdens dit debat en zullen waarschijnlijk op 4 februari bij het Commissiedebat over Arbeidsongeschiktheid meer aan bod komen.
Kwetsbare groep
Veel mensen waar wij langdurige zorg en ondersteuning aan bieden doen een beroep op de WIA-IVA voor hun inkomen. Vereenvoudiging en uitvoerbaarheid is belangrijk, maar ze mogen niet ten koste gaan van de inkomenszekerheid van de meest kwetsbaren: zij die geen perspectief meer hebben op het verwerven van een eigen inkomen uit arbeid en afhankelijk zijn van een WIA-IVA uitkering). We ondersteunen daarom nadrukkelijk niet de beleidsoptie om de IVA-uitkering af te schaffen.
Samen met Valente en Mind hebben wij een brief geschreven met inbreng voor debatten die raken aan de WIA. Onze reactie op het OCTAS-rapport staat daarbij centraal, en daar ging dit debat vandaag minder over.
Toezeggingen
Tweede Kamerfracties uitten grote zorgen over de hersteloperatie bij het UWV, maar merken een constructieve een actieve houding van de bewindspersoon met toezeggingen:
1) Voor de zomer een brief over standaardisering van vergoedingsregeling inclusief keteneffecten;
2) Binnen twee weken een reactie op een AD-artikel, nog voor het 2minutendebat;
3) Rond de zomer informatie over taakherschikking en wetswijzigingen aan de Tweede Kamer per brief;
4) Gesprek met pensioenfondsen en UWV om neveneffecten te beperken;
5) Voor de zomer een planning over af te handelen dossiers (hersteloperatie);
6) Voor de zomer duidelijkheid over updateprocedure richting Tweede Kamer;
7) Voor de zomer werkprocessen in dit dossier duidelijker richting Kamer;
8) Voor de zomer duidelijkheid over verlenging hersteloperatie aan de hand van cijfers over 2025.
De urgentie wordt in de volle breedte van de Kamer gevoeld. Het kabinet is demissionair dus wil de Kamer graag ook actie van een nieuw kabinet. Maar ook het huidige kabinet moet er wat de Kamer betreft meer aan doen om getroffenen te helpen. Don Ceder (CU) heeft een tweeminutendebat aangevraagd, dus er zullen waarschijnlijk nog moties worden ingediend.
Updates
Blijf de community daarom volgen voor een verslag later over het CD arbeidsongeschiktheid. Het debat over de WIA-problematiek is hier terug te zien. We updaten dit verslag later met de ingediende moties bij het 2-minutendebat.