Het aantal mensen met een chronische ziekte in Nederland stijgt hard. Het RIVM becijfert dat het aantal mensen met tenminste 1 chronische aandoening stijgt in de periode 2022-2050 met 1,5 miljoen tot bijna 12 miljoen in 2050.
Chronische aandoeningen
Leefstijl kan bijdragen aan de behandeling van diverse chronische aandoeningen zoals diabetes type 2, mentale klachten en hart- en vaatziekten. Het bewijs daarvoor wordt steeds sterker. Ondanks deze kennis ontbreekt leefstijl nog vaak in het gesprek tussen patiënt en zorgverlener. Veel mensen met klachten lopen daardoor vast in een medische draaideur: van medicijn naar medicijn, van behandeling naar ingreep, zonder blijvende verbetering van hun gezondheid.
Dat blijkt uit de vernieuwde Kennisbundel Wetenschappelijk Bewijs Leefstijlgeneeskunde van Lifestyle4Health en de Coalitie Leefstijl in de Zorg waar een groot aantal experts aan meewerkten, onder andere TNO, UMCNL (voormalig NFU), Vereniging Arts & Leefstijl en Patiëntenfederatie Nederland. De bundel is een oproep aan beleidsmakers en zorgbestuurders om leefstijl een integraal onderdeel van de behandeling te maken.
Kennis verdubbeld
De nieuwe bundel presenteert de belangrijkste wetenschappelijke onderzoeken van de afgelopen vijf jaar naar effecten van leefstijlinterventies bij chronische aandoeningen zoals diabetes type 2, hart- en vaatziekten, obesitas, kanker, mentale klachten en dementie. “Waar de eerste bundel uit 2019 vooral een verkenning was, laat deze update zien hoe snel het bewijs groeit dat leefstijl bijdraagt aan herstel en zelfs bij ongeneeslijke aandoeningen helpt bij beter functioneren. De kennis over leefstijlgeneeskunde is de afgelopen 6 jaar minstens verdubbeld tot verdrievoudigd, zowel wetenschappelijk als in beleid en praktijk. Leefstijlinterventies – zoals in voeding, beweging, slaap, ontspanning en sociale verbondenheid – zorgen bijvoorbeeld voor meer welzijn, minder pijn of minder medicatiegebruik.”
‘Health in all policies’
De onderzoekers benadrukken in de bundel dat leefstijlverandering niet alleen de verantwoordelijkheid is van de patiënt. Persoonlijke, sociale en economische factoren spelen een grote rol. “Voor duurzame verandering van leefstijl is systeemverandering nodig: beleid, omgeving en maatschappij moeten gezondheid centraal stellen (“health in all policies”). Verder pleiten ze ook voor verandering van de zorgomgeving door meer gezonde keuzes te faciliteren zoals rookvrije instellingen, beweegvriendelijke ruimtes en gezond voedingsaanbod. Daarnaast wordt opgeroepen om leefstijlinterventies begrijpelijk en toegankelijk te maken voor iedereen ongeacht opleidingsniveau, taalvaardigheid of achtergrond.”