Jaarlijks brengen veel mensen in Nederland, ook kinderen en jongeren, vele uren door in behandelkamers. Bij de huisarts, psycholoog, gespecialiseerde GGZ-instellingen, ziekenhuizen en soms ook online.
Toch voelen veel mensen zich niet op hun gemak in deze ruimtes. Voor sommigen voelen behandelkamers zelfs afstandelijk, klinisch of stressvol. Dat roept een belangrijke vraag op: kan de fysieke omgeving van een zorginstelling juist bijdragen aan herstel?
Steeds meer onderzoek suggereert van wel. De inrichting van een ruimte, denk aan licht, kleur, materiaalgebruik, akoestiek en zicht op natuur, kan invloed hebben op stress, welbevinden en gedrag van patiënten én medewerkers. Evidence-Based Design en het concept van een Healing Environment vertrekken vanuit precies dat uitgangspunt: de fysieke omgeving bewust ontwerpen op basis van wetenschappelijke inzichten over gezondheid en gedrag. Onderzoek laat zien dat factoren zoals daglicht, privacy, overzicht en natuurlijke elementen het welzijn en herstelproces van patiënten positief kunnen beïnvloeden.
Samenwerking tussen Made-Life en Saxion Interior Design
In samenwerking tussen Made-Life en Saxion Interior Design hebben vier teams van vierdejaars studenten gewerkt aan vier ontwerphandboeken gewerkt als voorstudie voor Healing Huisvesting.
Hun opdracht was helder:
- Ontwerpadviezen onderbouwen met wetenschappelijk onderzoek
- Eigen onderzoek uitvoeren bij GGZ-instellingen, ervaringsdeskundigen en andere stakeholders
- Evenveel aandacht besteden aan wetenschappelijke onderbouwing als aan esthetisch ontwerp
- De handboeken toegankelijk en inspirerend vormgeven voor de praktijk
De studenten hebben gezamenlijk vele maanden geïnvesteerd in onderzoek en ontwerp. Het resultaat is een reeks handboeken die gebaseerd zijn op inzichten uit onder meer:
- Healing Environments
- Evidence-Based Design
- Biophilic Design
- Feng Shui
Van behandelkamer naar hele zorgomgeving
De geschreven vier ontwerphandboeken zijn een vervolg op de challenge Behandelplek van de Toekomst uit 2024 vanuit Made-Life. In die eerste stap werd gekeken naar de behandelkamer zelf: hoe kan deze ruimte beter aansluiten bij het herstelproces van mensen?
GGZ-instellingen gaven waardevolle feedback. Zij benadrukten dat het niet alleen gaat om de behandelkamer, maar om de volledige binnenruimte van een zorggebouw: van entree en wachtruimte tot gang, spreekkamer en ontspanningsruimte.
Daarnaast bleek uit onderzoek van stichting MADE-Life dat de meest recente inzichten rondom ‘helende’ zorgomgevingen bij veel GGZ-instellingen nog beperkt bekend zijn.
Met de publicatie van deze vier handboeken ligt er nu een goede basis als voorstudie. Ze laten zien hoe wetenschappelijke inzichten kunnen worden vertaald naar concrete ontwerpprincipes voor zorgomgevingen.
Benieuwd naar de handboeken? Deze zijn te vinden op de website van Made-Life: https://www.made-life.nl/healinghuisvesting2026