Toolkit ‘Samen Duurzaam’ betrekt patiënten en cliënten bij duurzame keuzes

De Groene Zorg Alliantie, Stichting Klimaatpsychologie, Vilans, LSR en LFB lanceerden samen de toolkit ‘Samen Duurzaam’ tijdens het Groene Zorg Festival in Nijmegen. Met die toolkit kunnen zorginstellingen, zorgprofessionals en cliëntenraden in de GGZ, gehandicaptenzorg en ouderenzorg aan de slag. Het bevat praktische tools -zoals een spel rondom duurzame voeding- om  duurzaamheid bespreekbaar te maken én geeft handvatten voor duurzamer handelen. De toolkit helpt patiënten en cliënten kennis op te doen en bewust te worden van de relatie tussen zorg en duurzaamheid. Alle materialen werden vrijdag 19 september 2025 tijdens het festival gepresenteerd en zijn online beschikbaar op: https://groenezorgalliantie.com/samen-duurzaam/

Samenwerking GGZ, gehandicaptenzorg en ouderenzorg
De GGZ, gehandicaptenzorg en ouderenzorg slaan binnen het project ‘Samen Duurzaam’ voor het eerst de handen ineen om de patiënt en cliënt mee te nemen in het proces rondom duurzaamheid en de uitdagingen die daarbij komen kijken. Met elkaar werken ze samen aan het creëren van meer kennis en bewustwording bij patiënten en cliënten in langdurige zorginstellingen over belangrijke thema’s rondom duurzaamheid.

Overhandigingsmoment toolkit 'Samen Duurzaam' door projectgroep aan Barbara Goezinne (Directeur Generaal Curatieve Zorg van het Ministerie Volksgezondheid, Welzijn en Sport) op het Groene Zorg Festival.

Merendeel patiënten en cliënten vinden duurzaamheid belangrijk 

Uit onderzoek van de Patiëntenfederatie (2024) blijkt dat patiënten en cliënten nog niet veel weten van verduurzaming in de zorg. Echter, geeft 61% van deelnemers aan wel behoefte te hebben aan (meer) informatie over verduurzaming van de zorg, en geeft een meerderheid van de deelnemers aan het onderwerp óók belangrijk te vinden.

Door het vergroten van kennis en bewustwording kan bij deze doelgroep nog veel winst behaald worden in de dagelijkse activiteiten binnen zorginstellingen. Denk aan: leefstijl, voeding, (ont)spullen, afval, energieverbruik, en passende zorg. Patiënten en cliënten kunnen hier zelf een wezenlijk verschil maken door keuzes te maken vanuit duurzaamheid.

Inhoud van de toolkit ‘Samen Duurzaam’

De GGZ, gehandicaptenzorg en ouderenzorg hebben allemaal eigen unieke kenmerken. Daarom zijn er per doelgroep verschillende tools ontwikkeld. Daarnaast wordt er hard gewerkt om de tools verder te ontwikkelen en ook doelgroepoverstijgend in te zetten. 

Smaakvol in gesprek is een spel ontwikkeld door Vilans voor ontspannen gesprekken over eten en drinken in het verpleeghuis. Het legt de focus op duurzame en plantaardige voeding en helpt op een luchtige manier ontdekken wat bewoners lekker vinden. Zo stimuleer je het gesprek over gezonde keuzes en deel je herinneringen, voorkeuren en ideeën over voeding.

De LFB en het LSR maakten het spel Samen Duurzaam voor de gehandicaptenzorg. Aan de hand van posters, filmpjes met ervaringsdeskundigen, vragen en een werkboekje wordt ontdekt hoe je duurzamer om kunt gaan met spullen, zoals kleding, meubels en apparaten. Het materiaal bevat ook tips voor cliëntenraden.

Stichting Klimaatpsychologie heeft voor GGZ cliëntenraden een pakket ontwikkeld met handvatten om duurzaamheid te agenderen. Het ondersteunt cliëntenraden om duurzaamheid te verbinden met (mentale)gezondheid en leefkwaliteit. Dit geeft input over hoe een cliëntenraad invloed kan uitoefenen op thema’s als: voeding, gebouwen, afval en mobiliteit, en zo samen te werken aan een gezondere, duurzame GGZ. Het pakket bestaat uit een informatieve animatie-video, met daarnaast een interactieve PDF vol met tips, praktische voorbeelden en een stappenplan dat helpt het gesprek aan te gaan met cliënten en bestuurders over duurzame keuzes.